De relatiegerichte gemeente; 10 lessen voor transformatie in het sociaal domein

 

De relatiegerichte gemeente; 10 lessen voor transformatie in het sociaal domein

2016 moet het jaar gaan worden van de transformatie in het sociaal domein. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Veel energie wordt nog steeds besteed aan het ‘op orde’ brengen van processen en informatie. De transformatie vraagt om nieuwe werkwijzen en gedrag, die vaak botsen met het klassieke ‘DNA’ van gemeenten. Maar het kan wel. Casussen uit gemeenten, die wij beschreven hebben in opdracht van het Platform Middelgrote Gemeenten (klik hier om de casussen te lezen) laten zien hoe.

Kern: een relatiegerichte gemeente. Dit is een gemeente die niet vanuit het eigen aanbod opereert, maar ook niet alleen maar uitgaat van de ‘vraag’ of ‘eigen kracht’ van de samenleving. Een relatiegerichte gemeente richt zich op het tot stand brengen van duurzame relaties en netwerken met sleutelpersonen en organisaties, met merkbaar resultaat. De gemeente is zich daarbij bewust van de eigen beperktheid en de afhankelijkheid van andere partijen. De relatiegerichte gemeente is dan ook geen ‘regiegemeente’, die de pretentie heeft anderen te ‘regisseren’. Eerder laat zij zich regisseren door partijen die volop concrete dingen tot stand brengen op het gebied van werk, zorg en ondersteuning. Hoe dat werkt, vind je in ons boekje “De relatiegerichte gemeente; 10 lessen”.  

Samengevat zijn de 10 lessen van een relatiegerichte gemeente:

1. De relatiegerichte gemeente gaat op stap. In plaats van veel interne overlegmomenten, voornemens en analyses treedt een relatiegerichte overheid actief naar buiten om vanuit de samenleving kennis naar binnen te halen.

2. De relatiegerichte gemeente besteedt weinig tijd aan beleidsnota’s. De overheid staat bekend om het maken van lange nota´s, wat veel tijd kost vanwege lange afstemmings- en besluitvormingsprocedures. De samenleving heeft behoefte aan een gemeente die concreet met partners aan de slag gaat in plaats van veel tijd te besteden aan het schrijven van beleid.

3. De relatiegerichte gemeente heeft flexibele medewerkers en processen. Een relatiegerichte overheid die veel nadruk legt op samenwerken en schakelen met maatschappelijke partners, vraagt om een grote mate van flexibiliteit. Zowel bij de medewerkers zelf als in de organisatiestructuren.

4. De relatiegerichte gemeente maakt eigen kracht los. Het vergroten van de zelfredzaamheid in de samenleving vraagt een actieve rol van een relatiegerichte overheid. Die moet zorgen dat de kracht en het initiatief vanuit de samenleving gestimuleerd en gefaciliteerd wordt.

5. De relatiegerichte gemeente ontzorgt. Naast de inzet van het sociale netwerk bij de transformatie in het sociale domein is het belangrijk dat de overheid ook ondersteuning biedt in het faciliteren van zorg. Hierbij is het belangrijk om samenwerking tussen hulpinstanties en verleners te coördineren.

6. De relatiegerichte gemeente begint klein. Een duurzame nieuwe relatie met de samenleving en het integraal verwerven van een nieuwe werkwijze vraagt om kleine experimenten in plaats van nieuw beleid top-down breed op te leggen.

7. De relatiegerichte gemeente toont zich betrokken. Een duurzame relatie met de samenleving vraagt om actieve betrokkenheid van ambtenaren en bestuurders. Deze betrokkenheid vereist een gelijkwaardige relatie met maatschappelijke partners, waarin partijen over en weer om hulp vragen bij vraagstukken.

8. De relatiegerichte gemeente heeft oog voor informele hulpverleners. Belangrijk voor de transformatie in het sociale domein is verder te kijken dan 'ruimte voor de professional'. Er zit veel verborgen kennis en ervaring in het dagelijkse sociale netwerk van een hulpbehoevenden. Belangrijk is het om als relatiegerichte overheid deze informele hulpverleners te ondersteunen en stimuleren.

9. De relatiegerichte gemeente heeft relatiegerichte bestuurders en leidinggevenden. Onmisbaar bij het realiseren van een nieuwe werkwijze in de gemeentelijke organisatie is het commitment van bestuurders en leidinggevenden. Bestuurders en leidinggevenden hebben een belangrijke voorbeeldfunctie om voldoende draagvlak voor een nieuwe werkwijze te krijgen.

10. De relatiegerichte gemeente benadert transformatie integraal. Maatschappelijke opgaven hebben vaak betrekking op meerdere beleidsterreinen. Daarom is het belangrijk om dwarsverbanden tussen vraagstukken in verschillende domeinen te leggen en deze met elkaar te verbinden.

 

Wilt u meer informatie? Neem contact met ons op

info@thinkpublic.eu / 073 888 40 20